چکيد ه

  سابقه و هدف

  ‌ فقرآهن از مهم‌ترين مشکلات اهداکنندگان خون است و کم‌خونی فقرآهن عامل اصلی محدوديت دفعات اهدای خون در اهداکنندگان مستمر می‌باشد. وضعيت فقرآهن در اهداکنندگان خون کشور ما مشخص نيست. بررسی فعلی با هدف تعيين توزيع فراوانی فقرآهن و عوامل مرتبط با آن در اهداکنندگان خون پايگاه انتقال خون يزد انجام شد .

  مواد وروش‌ها

  مطالعه از نوع توصيفی بود. از بين مراجعينی که برای اهدای خون پذيرش شده بودند، 337 نفر به روش تصادفی انتخاب شده و آزمايش‌های هموگلوبين ، آهن ، درصد اشباع ترانسفرين و فريتين بر روی نمونه خون آنها انجام شد. نتايج با استفاده از آناليز آماری کای‌دو (Chi-square) ، تحليل واريانس يک طرفه (Anova) و آزمون دقيق فيشر (Fisher's exact test) تجزيه و تحليل شد.

  يافته‌ها

  نتايج اين بررسی نشان داد؛ فراوانی اهداکنندگانی که دچار کمبود ذخاير آهن بودند با افزايش دفعات اهدا افزايش داشت (0001/0p= ). به‌طوری‌که 100درصد زنان و 48 درصد مردان اهداکننده مستمر بر اساس شاخص فريتين کاهش ذخاير آهن داشتند. 78 درصد خانم‌های اهداکننده مستمر و 28 درصد مردان اهداکننده مستمر دچار فقرآهن بودند و کم‌خونی فقرآهن در16 درصد مردان و 6/55 درصد زنان اهداکننده مستمر ديده شد. يک نوبت اهدای خون در خانم‌ها منجر به افزايش فراوانی فقرآهن شد (05/0p< ) درحالی‌که شيوع فقرآهن تنها در مردان اهداکننده مستمر افزايش معنی دار نشان داد (05/0p< ).

  نتيجه گيری

  درصورتی‌که ذخاير آهن اين افراد جبران نشود با ادامه اهدای خون به‌دليل ايجاد کم‌خونی فقرآهن از اهدای خون‌های بعدی معاف می‌شوند. بنابراين آموزش اهداکنندگان در مورد فقرآهن و استفاده از ترکيبات مکمل آهن برای اهداکنندگان مستمر و خانم‌های اهداکننده‌ای که درسنين باروری هستند و حداقل يک بار اهدای خون داشته‌اند توصيه می‌شود.

  کلمات کليدی: اهداکنندگان خون، اهداکنندگان مستمر، فقرآهن، کم‌خونی فقرآهن