چکيد ه

  سابقه و هدف

  ‌ هدف از اين مطالعه تعيين فراوانی آنتی‌ژن‌های HLA در جمعيت بومی شهر همدان می‌باشد که علاوه بر استفاده در مطالعات مردم‌شناسی و بيماری‌های مرتبط با HLA ، کاربرد وسيعی در بانک پيوند اعضا دارد. به‌منظور راه‌اندازی روش DNA-based HLA Typing در سازمان انتقال خون تهران، با انجام آزمون PCR به روش SSP ، مقايسه‌ای بين دو روش مولکولی و سرولوژيک انجام شد.

  مواد وروش‌ها

  مطالعه انجام شده توصيفی می‌باشد و جامعه مورد مطالعه تمام افراد بومی شهر همدان درنظر گرفته شده است. از 100 نفر به‌روش تصادفی نمونه‌گيری انجام شد و افراد موردنظر از بين اهداکنندگان سازمان انتقال خون شهر همدان و از طريق پرسشنامه برگزيده شدند. به‌منظور تعيين آنتی‌ژن‌های HLA کلاس يک و دو و انجام آزمون PCR ، به ترتيب 10 ميلی‌ليتر خون هپارينه و 3 ميلی‌ليتر خون حاوی EDTA جمع‌آوری شد و نمونه‌های PCR بلافاصله فريز شدند. جداسازی لنفوسيت‌های B و T به روش Nylon Wool adherence صورت گرفت. در اين مطالعه از روش آمار توصيفی (فراوانی، درصد) و برای مقايسه نتايج حاصل از دو روش سرولوژيک و مولکولی از آزمون کای‌دو (Chi-square) استفاده شد.

  يافته‌ها

  فراوانی آنتی‌ژن‌های HLA کلاس يک و دو در 100 فرد مورد مطالعه به ترتيب زير به‌دست آمد؛ در گروه آنتی‌ژن‌های کلاس يک لکوس A : A25 و HLA-A29 کمترين فراوانی (2%)، HLA-A9 بيشترين فراوانی (21%) را داشتند. درلکوس B : کمترين فراوانی برای HLA-B16 (1%) و بيشترين فراوانی برای HLA-B51 (33%) گزارش شد. در لکوس C : کمترين فراوانی برای HLA-CW5 (3%) و بيشترين فراوانی برای HLA-CW4 (33%) به‌دست آمد. در گروه آنتی‌ژن‌های کلاس دو، لکوس DR : کمترين فراوانی مربوط به HLA-DR8 (3%) و بيشترين فراوانی مربوط به HLA-DR11 (47%) گزارش شد.

  نتيجه گيری

  در نتايج مقايسه‌ای بر روی 40 نمونه به‌علت اين‌که کيت مصرفی Biotest DRB/SSP دارای سطح تفکيک پايينی بود، اختلاف معنی‌داری بين نتايج به‌دست آمده از دو روش در آنتی‌ژن‌های کلاس دو لکوس DR ديده نشد، البته با اين حال به علت نداشتن محدوديت‌های موجود در روش سرولوژيک، استفاده از اين روش ترجيح داده می‌شود. می‌توان درمرحله بعدی برای تفکيک برخی ازآنتی‌ژن‌ها درمواردی نظير واکنش متقاطع وسطح تفکيک بيشتر آللی، ازسطوح تفکيک بالاتراستفاده نمود.

  مشخص بودن فراوانی آنتی‌ژن‌های HLA در اقوام مختلف در مطالعات مردم‌شناسی، مهاجرت‌های هر جمعيت و نيز يافتن اهداکننده سازگار در مراکز مغزاستخوان لازم است و استفاده از روش‌های مولکولی با سطح تفکيک متوسط يا بالا در مراکز اهدای مغزاستخوان موجب تعيين دقيق‌تر و کاهش سازگاری بين دهنده و گيرنده پيوند و در نتيجه بهتر شدن عواقب کلينيکی پيوند خواهد شد.

  کلمات کليدی: HLA ، قوم بومی، واکنش زنجيره‌ای پليمراز، لکوس DR