چکيد ه

  سابقه و هدف

  حضور هم‌زمان سلول‌های خون‌ساز گيرنده و دهنده در بدن شخص گيرنده پس از پيوند آلوژن مغزاستخوان، کايمريسم مختلط (mixed chimerism) ناميده می‌شود. تحليل کايمريسم روش بسيار ارزشمندی برای ارزيابی رژيم‌های آماده‌سازی مختلف، GVHD ، رژيم‌های پيشگيرانه و سلول درمانی برای افزايش موفقيت پيوند است. مطالعه حاضر درکشور به‌منظور بررسی اثرات کايمريسم بر بيماری پيوند عليه ميزبان، عود بيماری و بقا پس از پيوند مغزاستخوان، انجام شد.

  مواد و روش‌‌ها

  مطالعه انجام شده هم‌گروهی و آينده‌نگر بود. در اين مطالعه ارتباط کايمريسم مختلط با بيماری پيوند عليه ميزبان حاد، عود بيماری، بقا، و بقای بدون عود در 91 بيمار دريافت‌کننده پيوند از مغزاستخوان (12نفر) يا از خون محيطی (79 نفر) بررسی شد. ارزيابی کايمريسم با استفاده از روش واکنش زنجيره‌ای پليمراز توالی‌های تکراری کوتاه (STR-PCR) صورت گرفت. جمعيت مورد مطالعه شامل بيماران مبتلا به تالاسمی، AML ، ALL ، CML و ساير موارد و شامل 38 زن (8/41%) و53 مرد (2/58%) با ميانه سنی 21 سال (50-3) بودند. ميانه زمان پيگيري13 ماه بود. تحليل داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS با آزمون t و کای‌دو (Chi-square) صورت گرفت.

  يافته‌‌‌ها

  در روز 30 بعد از پيوند، کايمريسم مختلط در 1 5 بيمار ( 5 /1 6 %)، کايمريسم کامل دهنده در 72 بيمار (79%) و فقدان کايمريسم در 4 بيمار (5/4%) مشاهده شد. ميزان بروز GVHD حاد به طرز قابل توجهی در بيماران با کايمريسم مختلط پايين‌تر از بيماران با کايمريسم کامل بود (01/0= p ) ولی تفاوت معنی‌داری در شدت GVHD حاد (درجه 1، 2 در مقابل 3، 4) بين دو گروه مشاهده نشد. ميزان عود 6/17% ، بقای کلی بيماران 9/88% و بقای بدون عود 2/80% بود که تفاوت معنی‌داری بين بيماران با کايمريسم مختلط و کايمريسم کامل مشاهده نشد.

  نتيجه گيری

  پيش‌بينی نتيجه نهايی کايمريسم می‌تواند به انتخاب مداخلات درمانی مناسب و پيشگيری از عود يا رد پيوند در بيماران کمک کند.