چکيد ه

  سابقه و هدف

  بيماران هموفيلی به دليل دريافت مکرر فرآورده‌های خونی و کنسانتره فاکتورهای انعقادی در معرض ابتلا به عفونت‌های ويروسی قابل انتقال از راه خون می‌باشند که از ميان آن‌ها عفونت هپاتيت C و HIV تأثير زيادی بر زندگی اين بيماران داشته است . عدم اعمال روش‌های ويروس زدايی بر روی کنسانتره فاکتورهای انعقادی تا قبل از سال 1985 موجب گرديد که تقريباً تمام بيماران هموفيلی که تا قبل از سال 1985 تحت درمان با کنسانتره فاکتورهای انعقادی قرار گرفته بودند، مبتلا به عفونت هپاتيت C شوند. در بسياری از کشورها حدود 50% بيماران هموفيلی به عفونت HIV نيز مبتلا شده‌اند. در اين مطالعه هدف، بررسی ميزان شيوع هپاتيت B ، C و HIV در بيماران هموفيلی استان آذربايجان شرقی می‌باشد.

  مواد و روش‌ها

  162 بيمار خونريزی دهنده شامل 113 بيمار مبتلا به هموفيلی نوع A و 17 بيمار مبتلا به هموفيلی نوع B 13 نفر مبتلا به کمبود ساير فاکتورهای انعقادی، 13 نفر مبتلا به بيماری فون‌ويلبراند و 6 نفر مبتلا به ساير اختلالات پلاکتی که در استان آذربايجان شرقی زندگی می‌کنند در اين مطالعه مشاهده‌ای ، مورد بررسی قرار گرفتند. از ابتدای سال 1382 از اين بيماران نمونه‌گيری به عمل آمد و از نظر وجود HCVAb, HIVAb, HBsAg تحت آزمايش‌های سـرولوژی قـرار گرفتند . ساير اطلاعات مربوط به نوع بيماری ، شدت بيماری ، سن و جنسيت به صورت پرسـش نامه‌ای و مراجعه به پرونده بيماران جمع آوری شد و اطلاعات توسط آزمون‌های آماری کای دو (Chi-square) و دقيق فيشر (Fisher's exact test) ارزيابی شد .

  يافته‌ها

  از 113 بيمار با هموفيلی نوع A ، 63 مورد (56%) و از 17 بيمار با هموفيلی نوع B ، 9 مورد (53%) از نظر HCVAb تاييدی مثبت بودند که در اين بين جوان ترين بيمار هموفيلی HCVAb مثبت، 11 ساله بود و سابقه اولين تزريق وی سال 1372 می باشد . در گروه سنی کمتر از 10 سال در هيچ کدام از بيماران، آزمايش HCVAb مثبت نبود. در مجموع هيچ مورد HCV مثبت ر متولدين بعد از سال 1374 يعنی بعد از اجرای طرح غربالگری مشاهده نمی شود (001/0 p< ). يک نفر (9/0%) از بيماران، مبتلا به عفونت HIV و 3 مورد (7/2%) از نظر HBsAg مثبت بودند که در گروه هموفيلی نوع A قرار داشتند . بيشترين موارد HCV مثبت در گروه بيماران هموفيلی شديد ( با کمبود فاکتور 1% < ) قرار داشت به اين ترتيب که در هر دو گروه بيماران هموفيلی شديد A و B ميزان آلودگی هپاتيت C 75% بود.

  نتيجه گيری

  در متولدين سال 1374 به بعد شواهدی از عفونت HCV مشاهده نمی شود. يک مورد (9/0%) بيمار HIV مثبت در اين مطالعه وجود داشت که از اين نظر وضعيت استان نسبت به کشورهای مختلف بسيار مطلوب‌تر است.

  کلمات کليدی: هموفيلی، هپاتيت C ، هپاتيت B ، HIV