چکيد ه

  سابقه و هدف

  با توجه به هدف اصلی سازمان انتقال خون که تأمين خون سالم و کافی برای بيماران و نيازمندان به خون و فرآورده‌های خونی می‌باشد، انتخاب اهداکنندگان سالم دارای اهميت فوق‌العاده می‌باشد. از طرف ديگر زنان به‌خصوص قشر دانش‌آموز و معلمان خانم که احتمال انجام رفتارهای پرخطر کمتری نسبت به مردان دارند، منبع بسيار مهمی برای تأمين خون سالم محسوب می‌گردند. در عين حال با توجه به اين‌که ميزان مشارکت اين قشر از جامعه در زمينه اهدای خون کمتر از آقايان در سطح کشور و بالاخص استان می‌باشد، در اين پژوهش علل اقدام کمتر خانم‌ها برای اهدای خون، نسبت به آقايان بررسی شده‌است.

  مواد وروش‌ها

  نوع مطالعه مقطعی می‌باشد و جامعه مورد مطالعه، معلمين خانم و دانش‌آموزان بالای 17 سال دبيرستان‌های دخترانه استان اردبيل می‌باشد. روش نمونه‌گيری به‌صورت نمونه‌گيری خوشه‌ای از بين دبيرستان‌های دخترانه استان بود و تعداد 280 نفر دانش‌آموز و 280 نفر معلم وارد مطالعه شدند. اطلاعات توسط پرسشنامه جمع‌آوری و در نهايت از نرم‌افزار کامپيوتری SPSS جهت تجزيه و تحليل آماری استفاده شد.

  يافته‌ها

  ميانگين سنی گروه دانش‌آموزی 39/1 ± 9/17 سال و ميانگين سنی معلمين 74/6 ± 7/33 سال بود. در اکثريت جمعيت تحت مطالعه، سطح تحصيلات پدران و مادران خانواده‌های دانش‌آموزان و معلمان دوره ابتدايی بوده و اکثراً پدران شغل آزاد و مادران خانه‌دار بودند(7/91% دانش‌آموزان و 6/91% برای معلمين). سابقه اهدا خون در دانش‌آموزان و معلمين به ترتيب 10 و 21 درصد بود. مهم‌ترين علت اهدا خون در هر دو گروه اقدام انسان‌دوستانه ذکر شد. 35% دانش‌آموزان و حدود 21% معلمين، به ميزان زياد و خيلی زياد از روند اهدای خون ترس داشتند.40% دانش‌آموزان و 57% معلمين مهم‌ترين علت استقبال کم خانم‌ها از روند اهدا خون را کم خونی بيان کردند. 2/32% دانش‌آموزان و 17% معلمين مهم‌ترين علت استقبال کم بانوان از اهدای خون را عدم موافقت والدين يا همسر می‌دانند. 3/17% دانش‌آموزان و 6/9% معلمين سابقه انجام حجامت داشتند و بين دو گروه اختلاف معنی‌دار آماری با 01/0= P مشاهده گرديد.

  نتيجه گيری

  با توجه به اين‌که سه عامل عقيده بر کم خونی در خانم‌ها، ترس از اهدا و عدم اجازه والدين مهم‌ترين عوامل استقبال کم خانم‌ها در امر اهدای خون مطرح شده‌اند بايد در مورد آموزش عمومی مسايل مربوط به انتقال خون از طريق رسانه‌های عمومی و راديو و تلويزيون اهتمام ملی را مد نظر داشت.