چکيد ه

  سابقه و هدف

  به دليل مردودی زياد داوطلبان اهدای خون در غربالگری کم‌خونی که توسط مقياس رنگی سازمان جهانی بهداشت (WHO) در مرکز انتقال خون کرمان صورت می‌گرفت، ما فکر کرديم که احتمالاً قطره خون به‌دست آمده از نوک انگشت در دفعه اول با آب ميان بافتی بيشتری مخلوط شده و به‌دليل رقت، به‌طور کاذب غلظت هموگلوبين آن قطره خون را کمتر از ميزان واقعی نشان می‌دهد. بنابراين تصميم گرفتيم که قطره دوم خون به‌دست آمده از همان محل را نيز با مقياس رنگی WHO مورد سنجش قرار داده و نهايتاً پاسخ‌های قطره اول و دوم را با نتايج به‌دست آمده توسط دستگاه CBC مقايسه نماييم.

  مواد و روش‌ها

  اين مطالعه به‌صورت توصيفی انجام شد. 100 نفر از داوطلبان اهدای خون به‌طور تصادفی انتخاب شدند تا نتايج آزمايش غربالگری کم‌خونی با استفاده از قطره اول و دوم خون آن‌ها توسط آزمون مقياس رنگی WHO ، با نمونه‌های وريدی مورد سنجش اين افراد با دستگاه CBC مورد مقايسه قرار گيرد. در اين مطالعه حداقل طبيعی هموگلوبين اهداکننده g/dl 5/12 بود. لذا باتوجه به اين که در آزمون مقياس رنگی WHO اعداد اعشاری نداريم، هموگلوبين g/dl 13 پذيرفته شد ولی هموگلوبين g/dl 12 مردود گرديد.

  يافته‌ها

  نتايج اين مطالعه نشان دادند در سنجش هموگلوبين قطره اول خون توسط مقياس رنگی WHO ، 26 درصد نتيجه کاذب (false readings) وجود دارد که شامل 26 درصد مردودی کاذب (false rejection) و صفر درصد قبولی کاذب (false acception) می‌باشد. حساسيت (sensitivity) روش 100 درصد و ويژگی (sepecificity) آن 9/72 درصد است. در حالی‌که در قطره دوم 8 درصد نتيجه کاذب داشتيم که شامل 5 درصد مردودی کاذب و 3درصد قبولی کاذب بود. حساسيت آن 25 درصد و ويژگی 7/94 درصد بود.

  نتيجه گيری

  نتايج به‌دست آمده در اين مطالعه نشان داد قطره اول و دوم هيچ‌کدام در سنجش هموگلوبين به روش مقياس رنگی WHO دقت مناسب برای غربالگری کم‌خونی اهداکنندگان خون ندارند. زيرا در سنجش قطره اول يک چهارم اهداکنندگان به‌طور کاذب به دليل کم‌خونی از اهدای خون معاف شدند و در قطره دوم به دليل حساسيت پايين دقت مناسب را نداشتيم.