چکيد ه

  سابقه و هدف

  انتخاب نامناسب اهداکننده منجر به ايجاد عوارض برای داوطلب اهدای خون و يا بيمار گيرنده خون خواهد شد. در اين مطالعه فراوانی هر يک از موارد معافيت از اهدای خون در 7 استان کشور که جمعاً حدود نيمی از خونگيری کشور را به عهده دارند، تعيين گرديد.

  مواد و روش‌ها

  تحقيق حاضر يک مطالعه توصيفی از نوع مقطعی بود که در مراکز انتقال خون استان تهران ، فارس ، اصفهان ، خراسان ، آذربايجان شرقی و غربی و اردبيل بر روی 18 5 8 5 نفر داوطلب اهدای خون که از ابتدای زمستان 1381 تا پايان بهار 1383 جهت اهدای خون به پايگاه ‌ های انتقال خون استان ‌ها ی مذکور مراجعه و در بررسی پزشکی به هر علتی از اهدای خون معاف شد ه بودند ، انجام شد. روش نمونه ‌‌ گيری تصادفی سيستماتيک بود. برای افراد تحت مطالعه پرسش نامه ‌ ای شامل خصوصيات دموگرافيک فرد، نوع اهدای خون، سابقه اهدای خون، علت معافيت و نوع معافيت از اهدای خون، تکميل گرديد. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از آزمون ‌ های آماری کای دو (Chi-square) ، t-test و دقيق فيشر (Fisher's exact test) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند .

  يافته‌ها

  ميانگين سنی افراد معاف شده از اهدای خون 3/11 ± 3/32 سال بود. 8/82% مرد و 8/17% زن بودند. 43% از افراد معاف شده در اين مطالعه مجرد، 5/56% متاهل و 5/0% بيوه يا مطلقه بودند. از نظر تحصيلات 9/3% بی‌سواد، 5/38% زيرديپلم، 3/38% ديپلم و 4/19% دارای تحصيلات دانشگاهی بودند.38% سابقه هيچ‌گونه اهدای خون قبلی نداشتند، 3/31% اهدا کننده با سابقه قبلی اهدای خون و 2/29% اهدا کننده مستمر بودند. شايع‌ترين علت معافيت از اهدای خون ، تماس‌های جنسی نامطمئن اخير (8/17%) و پس از آن به ترتيب ، مصرف دارو (3/12%)، هپيوتانسيون (9/8%)، حجامت (8%) و پلی سيتمی (7/5%) بود.

  نتيجه گيری

  در مطالعه حاضر ، شايع‌ترين علت معافيت از اهدای خون، تماس جنسی نامطمئن اخير می‌باشد که در مقايسه با مطالعه مشابه در گذشته ، نشان دهنده افزايش روند اين رفتار پر خطر در داوطلبان اهدای خون است و از آن‌جا ی ی که معافيت از اهدای خون تابعی از شيوع بيماری‌ها و رفتارها ی پرخطر در جامعه است ، افزايش ميزان معافيت ، بيانگر افزايش روند رفتار پرخطر در جامعه می‌باشد.