عدم تطابق گروهبندی ABO در اهداکنندگان خون مشکلی است که تاکنون به اندازه لازم به آن توجه نشده و در اغلب مراکز انتقال خون تنها راه چاره در ا ين خصوص، حذف کيسه خون اهدايی با هدف جلوگيری از بروز اختلالات هماتولوژيک در گيرنده خون، بدون روشن نمودن وضعيت گروه خون اهداکننده است. در اين تحقيق، 75066 کيسه خون اهدايی در سازمان انتقال خون اصفهان را به مدت 15 ماه از لحاظ بروز عدم تطابق ABO بررسی کرده، شيوع و عوامل مرتبط در اين خصوص را ارزيابی نموديم.
مواد و روشها
گروهبندی سلولی و سرمی ، در يک مطالعه توصيفی، بر روی لخته و سرم اهداکنندگان خون انجام گرفت. در هر بار مشاهـده عدم تطابق ABO ، آزمايشهای اختصاصی سرولوژيک انجـام و گروه خون حقيقی اهداکننـده مشخص شد و عوامل مرتبط با استفاده از دادههای موجود و مصاحبه با اهداکننده تحت بررسی قرار گرفت. اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون کای دو (Chi-square) تجزيه و تحليل شد.
يافتهها
41 مورد (054/0%) عدم تطابق بهدست آمده اغلب متعلق به مردان سن ی ن 31 تا 40 سال و در گروه خون O مشاهده شد (5/0> p ،1/0> p ،1/0> p ). مهمتر ی ن عوامل عدم تطابق، کاهش ت ی تر آنتیبادی سرم (46/4 1 %)، کاهش غلظت آنتیژنهای سطح گلبول قرمز (16/34% که50% مربوط به آنتیژن B و 50% مربوط به آنتی ژن A میباشد )، حضور آگلوت ی ن ی نهای سرد طب ی عی (19/12%) و خطای آزما ی شگر (19/12%) مشخص گرديد. آزما ی ش اتوکنترل، 6 مورد حضور اتوآنتیبادی گرم را در سرم مشخص نمود. ه ی چ ی ک از ا ی ن موارد در نتا ی ج حاصل از گروهبندی ABO دخالتی نداشته، ی ک مورد ناشی از مصرف دارو و بق ی ه ا ی د ی وپات ی ک بودند؛ با ا ی ن وجود ک ی سه خون حذف وهمه موارد به پزشک متخصص هماتولوژی معرفیشدند. در 3/ 83% موارد، حضور توأم اتوآنتیبادی گرم همراه با آگلوت ی ن ی ن سرد شناسا ی ی شد و ی ک مورد حاوی ت ی تر پا يی ن آنتیبادی طبيعی در سرم بود.
نتيجه گيری
در اين تحقيق 35 واحد کيسه خون با گروه خون مشخص به چرخه اهدا بازگشته، 13 مورد کارت گروه خون خاص برای اهداکنندگانی که شناسايی گروه خون آنان بدون انجام آزمايشهای سرولوژيک خاص مقدور نمیباشد صادرشد. نتايج بهدست آمده از اين پژوهش ضمن تاکيد براهميت پرداختن به مسئله عدم تطابق گروههای خونی در کليه مراکز انتقال خون، انجام بررسیهای کاملتری را پيرامون بروز اتوآنتیبادیها در افراد مختلف جامعه پيشنهاد مینمايد.
کلمات کليدی: عدم تطابق ABO ، گروهبندی سلولی، گروه بندی سرمی، اهداکننده خون
Rahgozar S, Yavari F.M, Hariri M.M, Moafi A.R, ABO discrepancy prevalence and qualitative study of relevant factors in blood donors of Isfahan Regional Blood Transfusion Center Sci J Blood Transfus Organ, 2006; 3 (1) :53-61 URL http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-66&slc_lang=fa&sid=1
سهيلا رهگذر ، دکتر فخرالملوک ياوری ، محمد مهدی حريری ، دکتر عليرضا معافی ، بررسی شيوع عدم تطابق گروهبندی ABO و مطالعه کيفی عوامل مرتبط در اهداکنندگان پايگاه انتقال خون اصفهان، سالهای 82 و 83 فصلنامه پژوهشي خون، 1385; 3 (1) :53-61