گلبولهای سفيد موجود در فرآوردههای خونی، يکی از مهمترين عوامل ايجاد واکنشهای زيانبخش بيولوژيک مانند واکنشهای تبزای غير هموليتيک، واکنشهای ايمونيزاسيون در برابر آنتیژنهای HLA و انتقال عفونت سيتومگالوويروس میباشند. در اين تحقيق اثر زمان نگهداری، بر قابليت فيلتراسيون پلاکتهای متراکم جهت حذف گلبولهای سفيد، مورد مطالعه قرار گرفت.
مواد وروشها
در اين بررسی نوع مطالعه تجربی آزمايشگاهی بود. خون کامل از اهداکنندگان داوطلب درون کيسههای سهتايی گرفته شد. در روز انجام آزمايش، پنج واحد پلاکت تازه از 5 اهداکننده به طور تصادفی تهيه شد. پلاکتهای متراکم مشتق شده از پلاسمای غنی از پلاکت توسط ست انتقال پلاسما به يک کيسه نگهداری UPX-80 منتقل شدند و به اين صورت پلاکتهای متراکم به شکل پولد پلاکتی 5 تايی آماده گرديدند. پولدهای پلاکتی 5تايی به صورت تازه و يا به صورت نگهداری شده (پنج روز پس از تهيه) فيلتراسيون شدند. تعداد کل گلبولهای سفيد و زير گروههای گلبولهای سفيد در واحدهای فيلتر شده قبل و بعد از نگهداری با هم مقايسه گرديدند. برای شمارش سلولها و تعيين درصد آنها از روشهای شمارش سلولی و فلوسيتومتری استفاده شد. در اين بررسی از فيلترها و کيسههای نسل سوم استفاده گرديد. نرمافزار آماری استفاده شده در اين بررسی برنامه SPSS نسخه 10 بود. محاسبات آماری در ابتدا شامل سنجش و اندازهگيری آمار توصيفی و مرحله بعد شامل تجزيه و تحليل آماری بود که برای مقايسه ميانهها در دو گروه از آزمون Wilcoxon استفادهشد.
يافتهها
نتايج نشان میدهد که تعداد کل گلبولهای سفيد قبل از فيلتراسيون به طور معنیداری در واحدهای تازه بالاتر از واحدهای نگهداری شده میباشد در حالیکه در نمونههای بعد از فيلتراسيون تعداد گلبول سفيد به طور معنیداری در واحدهای تازه کمتر از واحدهای نگهداری شده است. به علاوه اگر چه شمارش مطلق گلبول سفيد به شکل معنیداری کاهش فراوان میيابد، فيلتراسيون، يک سری تغييراتی را به طور نسبی بر زير گروههای گلبولهای سفيد به وجود میآورد. در حالیکه درصد سلولهای T کاهش میيابد، درصد سلولهای منوسيت و لنفوسيت B به طور نسبی افزايش میيابد.
نتيجه گيری
در نهايت اين که فيلتراسيون قبل از نگهداری ( Pre-Storage ) و فيلتراسيون بعد از نگهداری ( Post-Storage ) محصول نهايی، در کاهش گلبولهای سفيد مؤثر هستند ولی فيلتراسيون واحدهای تازه از قابليت بالاتری در کاهش گلبولهای سفيد خون برخوردار است.
دکتر محمود محموديان شوشتری ، علياصغر دواتگر ، دکتر مهناز آقايیپور ، اثر زمان نگهداری بر قابليت فيلتراسيون پلاکتهای متراکم، قبل و بعد از نگهداری فصلنامه پژوهشي خون، 1385; 3 (2) :161-169