چکيد ه

  سابقه و هدف

  ورود اهداکنندگان ناآگاه و پرخطر به چرخه اهدای خون، سلامت خون‌های اهدايی را به خطر می‌اندازد لذا اهميت آموزش اهداکنندگان به عنوان منابع تامين خون سالم می‌تواند از اهداف اساسی سازمان انتقال خون باشد. در اين مطالعه با تمرکز بر محتوای آموزشی ارايه شده برای اهداکنندگان خون شهر تبريز در سال 1384 ، به بررسی ميزان آگاهی آن‌ها در زمينه اهدای خون سالم پرداخته شد.

  مواد وروش‌ها

  اين بررسی به صورت مقطعی روی 1200 اهدا کننده خون با سواد در شهر تبريز که بروشورهای آموزشی در زمينه اهدای خون سالم را مطالعه کرده‌بودند، انجام گرفت. اهداکنندگان به صورت تصادفی انتخاب شده و به يک پرسشنامه حاوی 21 سؤال در سه بخش پاسخ دادند.آناليز داده‌ها در نرم افزار SPSS و با آزمون کای‌دو (Chi-square) در قالب جداول توافقی صورت گرفت.

  يافته‌ها

  در حدود 97% از اهداکنندگان به سؤال‌های مربوط به نحوه ارايه مطالب آموزشی پاسخ دادند که در اکثر موارد، پاسخ‌ها از ميزان متوسط به بالا ارزيابی شده‌بودند. سطح تحصيلات اهداکنندگان ارتباط معنی‌داری با ارزيابی ميزان استفاده از جزوات آموزشی، ميزان سادگی مطالب، حجم آن‌ها و کسب اطلاعات جديد در زمينه اهدای خون سالم داشت (05/0 p< ). 8/68% از اهداکنندگان از مرحله غير قابل تشخيص بيماری‌های منتقله از طريق خون توسط آزمايش‌های غربالگری روتين (دوره پنجره) و همچنين 8/66% از مفهوم خود حذفی محرمانه آگاهی داشتند که در هر دو مورد ارتباط معنی‌داری با دفعات اهدای خون وجود داشت (05/0 p< ). علاوه بر اين 7/51% افراد نيز روش‌های آزمايشگاهی موجود را در مقايسه با مشاوره دقيق با پزشک مهم‌ترين عامل دست‌يابی به خون سالم تلقی نمودند.

  نتيجه گيری

  سطح تحصيلات اهداکنندگان، به عنوان عامل مهمی در ارزيابی نحوه ارايه مطالب آموزشی مطرح می‌باشد لذا در طراحی مطالب آموزشی بايد مد نظر قرار گيرد. با توجه به نتايج به دست آمده از موارد پاسخ‌های نادرست و بدون پاسخ در مورد آگاهی از دوره پنجره بيماری‌های منتقله از طريق خون و مرحله خود حذفی محرمانه، بايد متذکر گرديد که اين مفاهيم نياز به بازبينی بيشتری در جزوات آموزشی دارند. علاوه بر اين در مطالب آموزشی تهيه شده بايد درخصوص تفهيم نقش مؤثر پزشک مشاور سازمان در هنگام مصاحبه با اهداکنندگان، در مقايسه با روش‌های آزمايشگاهی موجود، به عنوان مهم‌ترين عامل دست‌يابی به خون سالم تاکيد بيشتری گردد.