چکيد ه

  سابقه و هدف

  ‌مبتلايان به بدخيمی به‌دليل سرکوب مغزاستخوان، سپتی‌سمی وساير عوارض به انواع فرآورده‌های‌خونی مناسب نياز دارند ولی خطر بروز عوارض تزريق نيز وجود دارد. عوارض تزريق خون به عوامل متعددی بستگی داشته و در مناطق جغرافيايی مختلف و مراکز پزشکی، متفاوت می‌باشند. هدف از اين پژوهش تعيين شيوع عوارض زودرس تزريق خون و علايم بالينی آن، تعيين ارتباط عوارض با مشخصات فردی بيماران و با برخی ويژگی‌های فرآورده‌های خونی می‌باشد.

  مواد و روش‌ها

  مطالعه انجام شده توصيفی بود. باروش نمونه‌گيری آسان، 39 عارضه در 4 023 موردتزريق فرآورده‌های خونی بررسی شد. بيماران تا 2 4 ساعت بعداز دريافت خون از نظر بروز وتغييرات علايم بالينی تحت نظرقرارگرفتند. تجزيه وتحليل داده‌ها بااستفاده ازآمارتوصيفی واستنباطی‌کای‌دو (Chi-square) وآناليز واريانس صورت گرفت.

  يافته‌ها

  عمده‌ترين واکنش‌ها مربوط به پلاکت (42/56%) وگلبول قرمز متراکم (58/43%) بود. شايع‌ترين علايم لرز (72/2%) و افزايش درجه حرارت بدن (33/2%) بود. ميزان بروز واکنش تب‌زای غيرهموليتيک 7/2% موارد و آلرژيک 1/2% موارد بود. کاهش هاپتوگلوبين در 8/0% موارد واکنش تب‌زای غيرهموليتيک مشاهده شد. بين متغيرهای جنس وسابقه تزريق خون‌های متعدد باايجاد عوارض ارتباط معنی‌داری وجودداشت (به ترتيب 048/0= p و 04/0= p ). درمورد واکنش آلرژيک باتزريق گلبول قرمز متراکم و بروز واکنش ريوی با طول مدت ذخيره سازی پلاکت ارتباط معنی‌داری وجود داشت (به ترتيب 04/0= p و 044/0= p ).

  نتيجه گيری

  يافته‌ها نشان داد ميزان شيوع عوارض و علايم بالينی آن در مبتلايان به بدخيمی، با نتايج مطالعات در ساير بيماران، هم‌خوانی دارد. با توجه به رعايت اصول تزريق در تمام مواردی که عوارض ايجاد شد، ايمنی تزريق، درحد قابل قبولی بود. در زنان و افراد با سابقه تزريق‌های متعدد خون، بروز عوارض بيشتر بود. تزريق گلبول قرمز متراکم با بروز واکنش آلرژيک و افزايش طول عمر پلاکت با بروز واکنش ريوی همراه بود.