چکيد ه

  سابقه و هدف

  برای آماده کردن خون سالم و کافی جهت تأمين نياز بيماران، آگاهی از فاکتورهايی که مردم را به اهدای خون دعوت می‌کند و از خروج آن‌ها از چرخه اهدا جلوگيری می‌کند امری ضروری است. با توجه به اهميت اهداکنندگان خون به عنوان تنها منبع خون، برآن شديم تا به بررسی انگيزه‌های مثبت و منفی مراجعين به سازمان انتقال خون در شيراز بپردازيم.

  مواد و روش‌ها

  اين مطالعه يک مطالعه مقطعی بود که با استفاده از پرسش‌نامه چهارجوابی به منظور بررسی انگيزه‌های مثبت و منفی اهدای خون در نيمه اول سال 1383 بر روی مراجعين سازمان انتقال خون شيراز که برای گرفتن کارت خون به سازمان انتقال خون مراجعه کرده بودند انجام گرفت. حجم مطالعه براساس مطالعات قبلي10000نفر تعيين شد ونمونه‌گيری براساس نمونه‌گيری تصادفی سيستماتيک انجام گرفت. پرسش‌نامه شامل دو‌قسمت بود: 1- خصوصيات دموگرافيک اهداکنندگان 2- انگيزه‌های اهدای خون . از آزمون کای دو جهت تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شد. P کمتر از 05/0 معنی‌دار تلقی شد.

  يافته‌ها

  متوسط سن اهداکنندگان دارای انگيزه‌های مثبت 6/9 ± 7/32 بود که 1/92% آن‌ها مرد و 3/74% آن‌ها متأهل بودند. انگيزه‌های مثبت اهدا در 3/65% کمک به ديگران، 9/12% آزمايش از نظر بررسی سلامتی، 9/8% جهت تأمين نياز خود يا خانواده، 9/8% اثر مثبت اهدا روی سلامتی و 4% حس کنجکاوی نسبت به اهدای خون بود.

  متوسط سن اهداکنندگان دارای انگيزه منفی 54/7 ± 22/25 بود که 7/22% آن‌ها مرد و 3/32% آن‌ها متأهل بودند. مهم‌ترين انگيزه منفی در آن‌ها در 5/45% ترس از به‌وجود آمدن سرگيجه و ضعف‌، در 3/27% ترس از ايجاد بيماری به دنبال اهدای خون، در 4/18% ترس از سوزن، 5/14% ترس از ابتلا به عفونت به دنبال اهدای خون و در 5/4% نداشتن وقت کافی بود. انگيزه‌های منفی به‌طور معنی‌داری در خانم‌ها بيشتر از آقايان بود (05/0 p< ). ميانگين سن افراد دارای انگيزه‌های مثبت به‌طور معنی‌داری بالاتر از افراد دارای انگيزه‌های منفی بود (05/0 p< ). وضعيت تحصيل و تأهل ربطی به انگيزه‌های اهدای خون نداشت.

  نتيجه گيری

  در اين مطالعه مهم‌ترين انگيزه مثبت اهدا، کمک به هم‌نوع و حس نوع‌دوستی بود که اين مطلب بسيار مهم است. در اين مطالعه 9/12% افراد با انگيزه بررسی سلامتی اقدام به اهدای خون کرده بودند که اين مطلب می‌تواند سلامت خون و فرآورده‌های خونی را به مخاطره بيندازد. مهم‌ترين انگيزه منفی اهدا، ترس از ابتلا به بيماری يا ايجاد سرگيجه و ضعف به دنبال اهدای خون بود که اين مطلب با آموزش مناسب اهداکنندگان و مراقبت از اهداکنندگان طی اهدای خون برطرف می‌شود.

  کلمات کليدی: اهدای خون، اهداکنندگان، انگيزه