fa اثر عوامل رشد حاصل از ژل پلاکتی بر تکثير و تمايز سلول‌های بنيادی مزانشيمی Effect of growth factors of platelet gel on proliferation and differentiation of mesenchymal stem cells هماتولوژي Hematology پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف سلول‌های بنيادی مزانشيمی( MSCs )، جمعيت سلولی موجود در مغز استخوان هستند که توانايی تکثير و تمايز بالقوه‌ای دارند. به منظور تکثير و تمايز سلول‌های مزانشيمی، از FBS به عنوان يک مکمل در محيط کشت استفاده می‌شود که با خطر انتقال انواع عفونت‌ها و ايجاد واکنش‌های ايمنی همراه است. ژل پلاکتی اتولوگ، از اجزای طبيعی خون خود فرد تهيه می‌شود. پلاکت‌های فعال شده، عوامل رشدی را آزاد می‌سازند که خاصيت ميتوژنيک برای سلول‌های مزانشيمی دارند. هدف از اين مطالعه، بررسی تاثير عوامل رشد پلاکتی بر روی تکثير و تمايز سلول‌های بنيادی مزانشيمی است. مواد وروش‌ها مطالعه انجام شده از نوع تجربی بود. سلول‌های تک هسته‌ای مغز استخوان جدا شده و در محيط کشت DMEM و 10% FBS کشت داده شدند. سلول‌های حاصل از پاساژ اول با بررسی شاخص‌های CD45 ، CD166 ، CD90 ، CD105 ، CD44 و CD34 به روش فلوسايتومتری مورد تاييد قرار گرفتند. با افزودن ترومبين و کلسيم به پلاسمای غنی از پلاکت، ژل پلاکتی تهيه شد. ژل پلاکتی به مدت 30 دقيقه، 6، 24، 48 و 72 ساعت در گرماخانه 37 درجه سانتی‌گراد نگهداری و ميزان عوامل رشد پلاکتی در اين مايع با استفاده از روش الايزا اندازه‌گيری شد. سلول‌های مزانشيمی در محيط حاوی سرم 10% و محيط حاوی عوامل رشد پلاکتی 10% به مدت 8 روز کشت و تکثير داده شدند. ميزان تکثير سلول‌ها با استفاده از روش MTT بررسی شد. سلول‌های مزانشيمی بر روی داربست سه بعدی تری‌کلسيم فسفات کشت داده شدند و در نهايت ميزان رشد و مورفولوژی سلول‌ها با استفاده از ميکروسکوپ الکترونی بررسی شد. يافته‌ها سلول‌های مزانشيمی با موفقيت جدا شده و در محيط حاوی فاکتورهای رشد پلاکتی تکثير يافتند. از نظر مورفولوژی، سلول‌های مزانشيمی کشت داده شده مشابه سلول‌ها در محيط حاوی سرم بودند. سلول‌ها دارای شاخص‌های(8/98%) CD166 ،(93%) CD105 ،(96%) CD90 و (5/99%) CD44 و فاقد شاخص‌های سلول‌های خونساز نظير(8/2%) CD34 و(8/3%) CD45 بودند. تفات قابل توجهی از نظر بيان شاخص‌ها بر روی سلول‌ها در دو محيط مشاهده نشد. در اين مطالعه نشان داده شد که عوامل رشد پلاکتی نسبت به سرم، سبب افزايش بيشتر تعداد سلول‌ها می‌شوند. به علاوه سلول‌های مزانشيمی کشت داده شده در حضور فاکتورهای رشد پلاکتی، خاصيت استئوژنيک خود را حفظ کردند. تمايز استئوژنيک سلول‌های مزانشيمی با رنگ‌آميزی رسوبات معدنی با Alizarin red و افزايش بيان آلکالين فسفاتاز تاييد شد. نتيجه گيری عوامل رشد پلاکتی را می‌توان جايگزين سرم در محيط کشت سه بعدی نمود. اين عوامل محيط مناسبی را برای رشد سلول‌های مزانشيمی فراهم می‌سازند. توانايی تمايز استئوژنيک سلول‌های مزانشيمی در اين محيط حفظ می‌شود. کلمات کليدی : سلول‌های بنيادی مزانشيمی، استئوژنزيس، داربست بافتی Abstract Background and Objectives Mesenchymal stem cells (MSCs) are bone marrow populating cells, which posses an extensive proliferation potential. In isolation and expansion protocols for clinical scale production of MSCs, fetal bovine serum (FBS) is used as a supplement with potential risk for infections as well as immunological reactions. Autologous platelet gel is made from a natural component of the patient’s own blood. Activated platelets release growth factors are mitogenic for MSCs. In vitro studies have indicated that concentration of growth factor varies according to platelet concentration, methods of preparation and mechanism of platelet growth factors release. The aim of our study was to investigate the effect of platelet growth factors on the proliferation and differentiation of human mesenchymal stem cells. Materials and Methods Mononuclear cells of bone marrow were collected in 10% FBS growth medium. The expanded cells were characterized by flow cytometric analysis of specific surface antigens. Analysed markers included CD45, CD34, CD166, CD105, CD90, and CD44. The gel is formed by adding calcium and thrombin to platelet rich plasma (PRP). Treated PRP was incubated for 30 min, 6,24,48 and 72 hours in incubator. Growth factors concentrations in supernatants were determined by ELISA. Human mesenchymal stem cells were cultured in the complete medium that supplemented with 10% FBS or Platelet growth factors for 8 days. The rate of proliferation was evaluated by MTT assay. Expanded cells were seeded on calcium phosphate scaffold. Cells growth and morphology on scaffold were analyzed by SEM. Results Isolation and expansion of MSCs in the complete medium supplemented with platelet growth factors were successful and morphology of cells was compatible with that of FBS. Cells were highly positive for CD90, CD166, CD44 and CD105 and negative for CD34, CD45. There was no significant difference between expression of markers on cells expanded with platelet growth factors and FBS. We demonstrated that platelet growth factors provide a significantly higher proliferative effect on MSCs than those of FBS. MSCs cultured in the presence of growth factors maintain their osteogenic differentiation properties. Osteogenic differentiation was indicated by deposition of mineralized matrix stained with Alizarin red and increased expression alkaline phosphates. Conclusions Platelet growth factors can be used in place of FBS to provide a safer and more effective culture condition to expand MSC for clinical purposes. MSCs cultured in the presence of platelet growth factors maintain their osteogenic properties. Key words : Mesenchymal Stem Cells, Osteogenesis, Tissue Scaffolds سلول‌های بنيادی مزانشيمی، استئوژنزيس، داربست بافتی Mesenchymal Stem Cells, Osteogenesis, Tissue Scaffolds 71 83 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-194&slc_lang=fa&sid=fa M. Amani مريم امانی 910031947532846003378 No N. Amirizadeh ناصر اميری‌زاده n.amirizadeh@ibto.ir 910031947532846003379 Yes صندوق پستی: 1157-14665 M. Soleimani مسعود سليمانی 910031947532846003380 No H. Malekan حسين ملکان 910031947532846003381 No M. Habibi Roudkenar مهريار حبيبی رودکنار 910031947532846003382 No M. Bashtar مريم بشتر 910031947532846003383 No

fa اثر داروی ال آسپارژيناز با دوز 6000 واحد بر متر مربع بر سطح چربی‌های خون در کودکان مبتلا به لوکمی لنفوبلاستيک حاد L-Asparginase effect with 6000U/m2 on lipid profile in children with acute lymphoblastic leukemia انكولوژي Oncology پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف اختلالات چربی و ليپو پروتئين های خون در بدخيمی‌ها به علل مختلف از جمله مصرف داروهای شيمی درمانی ايجاد می‌شود. يکی از داروهايی که در تغييرات چربی‌های خون دخالت دارد ال آسپارژيناز می‌باشد. اين مطالعه با هدف بررسی اثر داروی ال- آسپارژيناز با دوز 6000 واحد بر متر مربع روی چربی‌های خون در کودکان مبتلا به لوکمی لنفو بلاستيک حاد در بيمارستان کودکان مفيد تهران انجام شد. مواد وروش‌ها تحقيق به روش کار آزمايی بالينی قبل و بعد انجام شد و جمعيت مورد مطالعه کودکان زير 15 سال مبتلا به لوکمی لنفوبلاستيک حاد بودند که به صورت مستمر و غير احتمالی نمونه‌گيری شدند و هر بيمار شاهد خودش بود. در همه بيماران سطوح چربی و ليپو پروتئين‌های سرم شامل: Lpa - APO A - APO B - TG - Cholestrol – HDL- LDL – VLDL بعد از 12-8 ساعت ناشتايی در سه مرحله قبل از درمان، حين درمان با ال ـ آسپارژيناز و دو ماه بعد از قطع ال- آسپارژيناز چک شد و با هم مقايسه شدند. از آزمون‌های T زوج، فريدمن و ويلکوکسون جهت تحليل نتايج استفاده شد. يافته‌ها در اين مطالعه، 82 کودک با تشخيص جديد لوکمی لنفوبلاستيک حاد، مورد ارزيابی قرار گرفتند. متوسط سن بيماران 6 سال با انحراف معيار 5/3 و دامنه سنی از 45 روز تا 14 سال بود. متوسط سطح سرمی تری‌گليسريد در مرحله قبل از شروع ال ـ آسپار 9/163 ميلی‌گرم درصد(107 SD= ) بود و در مرحله حين درمان با ال ـ آسپار به 123 ميلی‌گرم درصد(67 SD= ) رسيد که کاهش معنی‌داری بعد از شروع ال آسپار مشاهده شد(002/0 p= ). متوسط سطح سرمی کلسترول قبل از شروع ال آسپار 151 ميلی‌گرم درصد(43 SD= )و در حين درمان با ال آسپار 140 ميلی‌گرم درصد(52 SD= ) بود و از نظر آماری تفاوت معنی‌داری با مرحله قبل از شروع ال ـ آسپار نداشت(061/0 p= ). نتيجه گيری سطح سرمی TG به دنبال مصرف ال آسپار کاهش می‌يابد، کلسترول تغيير معنی‌داری به دنبال ال آسپار پيدا نمی‌کند و HDL به دنبال ال آسپار افزايش می‌يابد. به طور کلی ال آسپار با دوز 6000 واحد در متر مربع بر خلاف دوزهای بالای آن، باعث افزايش چربی‌های خون نمی‌شود. کلمات کليدی: لوکمی لنفوبلاستيک حاد، ال آسپارژين، کودکان Abstract Background and objectives One of the major etiologies of lipid disorders in malignancies is the use of chemotherapy drugs, the most important of which is L-Asparginase. Studies in different centers with high dosages of L-Asparginase demonstrated different results. The aim of this study is to evaluate the effect of L-Asparginase at a dose of 6000 U/m2 on lipid profile in Iranian children with newly diagnosed acute lymphoblastic leukemia in Mofid Children Hospital of Tehran . Materials and Methods We performed a nonrandomized trial in which all children with newly diagnosed acute lymphoblastic leukemia (ALL) aged <15 years participated. Every case serves as his/her own control. The cholesterol, triglyceride (TG), HDL, LDL, VLDL, APOA, APOB and LPa were evaluated in three stages: before, during and 2 months after treatment with L-Asparginase after which the results were compared. Results In our study, 82 newly ALL diagnosed patients with the mean age of 6 years (within the age range of 0.12-14 and SD of 3.5) were evaluated. Mean seum level of TG in pretreatment stage was 163.9 mg% and during treatment with L-Asparginase 123 mg% demonstrating significant decline in TG serum level after administration of L-Asparginase (p=0.002). Mean serum level of cholesterol before administration of L-Asparginase was 151mg% and during treatment 140 showing no statistically significant difference (p= 0.061). LPa level in pretreatment phase was 24mg% and during treatment 14 showing a statistically significant difference (p= 0.0001). Conclusions L-Aspar resulted in decline in TG serum level and increase in HDL though with no significant difference in cholesterol level. Overall, L-Asparginase even at a dose of 6000U/M2 does not raise blood level of triglyceride and cholesterol. � Key words : Leukemia, Lymphoblastic, Acute, L-Asparagine, children لوکمی لنفوبلاستيک حاد، ال آسپارژين، کودکان Leukemia, Lymphoblastic, Acute, L-Asparagine, children 85 93 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-203-3&slc_lang=fa&sid=fa MT. Arzanian محمد تقی ارزانيان ami9r@yahoo.com 910031947532846003296 Yes بيمارستان کودکان مفيد ـ دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی ـ تهران ـ خيابان شريعتی ـ کدپستی: 15514-15468 A. Eghbali عزيز اقبالی 910031947532846003297 No S. Alavi ثمين علوی 910031947532846003298 No B. Sh. Shamsian بی‌بی شهين شمسيان 910031947532846003299 No F. Malek فاطمه ملک 910031947532846003300 No E. Azargashb اذن‌اله آذرگشب 910031947532846003301 No

fa ويژگی‌های سلول‌های تکثير شده خون بند ناف در حضور ترکيبات مختلف سيتوکاينی Characterization of expanded cord blood cells in medium supplemented with different cytokines سلولهاي بنيادي Stem cells پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف سلول‌های بنيادی خونساز در درمان بيماری‌های خونی، نارسايی‌های متابوليک و نقص‌های سيستم ايمنی موثرند. از آن جا که سلول‌های بنيادی خونساز در خون بند ناف قابليت پيوند به فرد بالغ را ندارند، لذا دستيابی به روش‌هايی که با صرف هزينه کم به تکثير سلول‌های بنيادی خون بند ناف بپردازند اهميت دارد. در اين مطالعه، پتانسيل تکثير و تمايز سلول‌های تک‌هسته‌ای خون بند ناف( MNC ) و نيز ويژگی‌های سلول‌های توليد شده در حضور ترکيبات مختلف سيتوکاينی مورد بررسی قرار گرفت. مواد وروش‌ها مطالعه انجام شده از نوع مداخله‌ای آزمايشگاهی بود. سلول‌های تک‌هسته‌ای( MNC ) از خون بند ناف نوزادان با دوره کامل حاملگی که مادران آن‌ها به ظاهر سالم( HBs Ag- ، anti-HCV- ، anti-HBC- و anti-HIV- ) و فاقد ديابت و يا فشار خون بارداری بودند، جدا شد و در مقادير 106 × 5/1 سلول در حجم 2 ميلی‌ليتر محيط کشت IMDM حاوی 10% FBS و 5 نوع سيتوکاين IL-3 ، TPO ، GM-CSF ، SCF ، Flt-3 و در سه گروه FSGT3 ، FSGT و FST کشت شدند. به منظور بررسی ويژگی‌ سلول‌های تکثير شده، شمارش سلولی، ايمنوفنوتيپ سلول‌ها و قدرت کلنی‌زايی آن‌ها در گروه‌های مختلف و در روزهای 0، 7، 14 و 21 مورد ارزيابی قرار گرفت. برای مقايسه درون گروهی درهر گروه از آزمايش غير پارامتريک ويلکوکسون و برای مقايسه بين گروهی از آزمايش غير پارامتريک من‌ويتنی استفاده شد. يافته‌ها نتايج اين مطالعه نشان داد تمام ترکيبات سيتوکاينی مورد مطالعه قادر به تحريک تکثير MNC در خون بند ناف به ميزان 5 برابر می‌باشند. اما تنها ترکيب Flt3L ، SCF و TPO قادر به توليد بيشتر سلول‌های تک هسته، سلول‌های CD34+ و سلول‌های CD34+90+38- طی 14 روز کشت می‌گردد. هم چنين تمام ترکيبات به کار رفته سبب توليد پيش‌سازهای ميلوئيدی در کشت‌های طولانی مدت می‌شوند. نتيجه گيری در اين مطالعه با استفاده از MNC خون بند ناف و سه ترکيب سيتوکاينی Flt3LT ، SCF و TPO ، روش مقرون به صرفه‌ايی برای کشت سلول‌های بنيادی خون بند ناف بدون استفاده از فرآيندهای خالص‌سازی ارايه شده است که با افزايش توليد هم زمان سلول‌های تک هسته‌، سلول‌های بنيادی CD34+90+38- ، پيش‌سازهای CD34+ ، پيش‌سازهای ميلوئيدی CD34+133+ و کلونی‌های گرانولوسيتی منوسيتی همراه است. کلمات کليدی : خون جنينی، سلول‌های بنيادی خونساز، سيتوکاين‌ها، اينترکولين ـ 3، فاکتور محرک کلنی گرانولوسيت ماکروفاژی، TPO ، SCF Abstract Background and Objectives Hematopoietic stem cells (HSCs) transplantation has been used for treating hematological disorders, immunodeficiencies, metabolic disorders and auto immune disease. In clinical application, the number of HSCs infused proved to be the major prognostic factor for engraftment and survival however, cord blood transplantation is limited in adults cause of their low number of cells. Consequently, we evaluated the potential of cell expansion and differentiation of cord blood cells in presence of different combination of cytokines. Materials and Methods In this interventional experimental study, umblical cord blood mononuclear cells (UCB MNC) were taken from apparently healthy mothers without any historical sign of diabetes during their pregnancy. We quantified and characterized an ex vivo expansion capacity of umbilical cord blood mononuclear cells (UCB MNC) in IMDM supplemented with 10% fetal bovine serum and various combination of SCF, TPO, Flt-3, GM-CSF and IL-3 as FSG3 T, FS3T, and FST for 3 weeks. Immunophenotyping and colony forming assay were performed at day 0, 7, 14 and 21 to characterize expanded cells in different groups. Results Total cell number was multiplied 5 times by all groups after 14 days of culture and the group with three cytokines of SCF, TPO, Flt-3 was shown to produce the highest percentage of hematopoitic stem cells and myeloid precursor cells among all groups during 2 weeks. Conclusions In this study, we showed an economical method for the expansion of umbilical cord blood stem cells with usage of UCB MNC and combination of SCF, TPO, and Flt-3. � Key words : Fetal blood, Hematopoietic Stem Cell, Cytokines, Interlukin-3, Granulocyte-macrophage Colony, Stimulating factor خون جنينی، سلول‌های بنيادی خونساز، سيتوکاين‌ها، اينترکولين ـ 3، فاکتور محرک کلنی گرانولوسيت ماکروفاژی، TPO ، SCF Fetal blood, Hematopoietic Stem Cell, Cytokines, Interlukin-3, Granulocyte-macrophage Colony, Stimulating factor 95 105 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-195&slc_lang=fa&sid=fa B. Beiki بهاره بيکی 910031947532846003384 No M. Ebrahimi مرضيه ابراهيمی ebrahimi@royaninstitute.org 910031947532846003385 Yes صندوق پستی: 4644-19395

fa تعيين ژنوتيپ گروه‌های خونی با روش مولکولی در بيماران مبتلا به تالاسمی مراجعه کننده به درمانگاه بزرگسالان تهران Molecular blood genotyping in patients with Thalassemia major in Tehran Adult Thalassemic Clinic هماتولوژي Hematology پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف پس از مصرف خون، تعيين سرولوژيک گروه خونی گيرنده به علت جمعيت مختلط گلبول‌های قرمز مشکل می‌باشد. با توجه به اهميت تعيين فنوتيپ صحيح گلبول‌های قرمز در بيماران وابسته به تزريق خون(نظير بيماران تالاسميک و کم خونی داسی شکل)، هدف اين مطالعه راه‌اندازی روش مولکولی و سپس ارزيابی مقايسه‌ای با روش مولکولی هماگلوتيناسيون در تعيين گروه‌های خونی در بيماران تالاسمی دريافت کننده واحدهای متعدد بود. مواد وروش‌ها مطالعه انجام شده از نوع تشخيصی بود. DNA از خون محيطی 20 فرد ظاهراًَ سالم فاقد سوابق خانوادگی تالاسمی و 44 بيمار شامل 35 بيمار مبتلا به تالاسمی ماژور(19 نفر با عارضه هموليتيک انتقال خون و 16 نفر فاقد اين عارضه)، 8 نفر مبتلا به تالاسمی اينترمديا(2 نفر با عارضه هموليتيک و 6 نفر فاقد عارضه هموليتيک) و 1 نفر مبتلا به تالاسمی سيکل سل با عارضه هموليتيک، جداسازی شد. آلل‌های RHD / RHC / RHc / RHE / RHe / JKA / JKB / FYA / FYB / KELL1 / KELL2 با آغازگرهای دست‌ساز به صورت موازی مورد بررسی قرار گرفتند. هم چنين بررسی فنوتيپی با روش هماگلوتيناسيون نيز بر روی نمونه خون محيطی انجام و با روش مولکولی مقايسه شدند. يافته‌ها تعيين فنوتيپ و ژنوتيپ در همه افراد کنترل مشابه بود. اما در مجموع 53 مورد ناسازگاری بين دو روش مولکولی و آگلوتيناسيون در 26 بيمار مشاهده شد که بيشترين ناسازگاری(19 مورد) در گروه خونی Rh و پس از آن در گروه‌های خونی دافی(15 مورد) و کيد(15 مورد) بود. نتيجه گيری در اين تحقيق روش سرولوژی قادر به تعيين صحيح آنتی‌ژن‌های گروه خونی در بيماران تحت بررسی نبود ولی تعيين ژنوتيپ در تعيين گروه خون واقعی بيماران دريافت کننده واحدهای خون موفق بوده و می‌تواند به انتخاب گلبول‌های قرمز فاقد آنتی‌ژن‌هايی که هدف آلوايمونيزاسيون واقع شده‌اند، در تزريق‌های بعدی کمک نمايد. حساسيت/اختصاصيت و ارزش‌های اخباری مثبت و منفی روش آگلوتيناسيون در مقايسه با روش مولکولی برای آنتی‌ژن D ، نتايج نسبتاًَ خوبی حاصل نمود، شايد بدان علت که اين آنتی‌ژن قبل از شروع تزريق خون به بيماران تعيين می‌شود و در صورت تزريق خون نيز اين سازگاری رعايت می‌شود. لذا به نظر می‌رسد اتخاذ چنين تصميمی در مورد تعيين گروه‌های فرعی در بدو شروع به تزريق خون حداقل برای زير گروه‌های Rh و Kell ، که بيشترين سهم را در ايجاد عوارض هموليتيک دارند، با توجه به هزينه بالاتر روش مولکولی، بسيار مقرون به صرفه باشد. هم چنين تعيين اين آنتی‌ژن‌ها در تعداد محدودی از اهداکنندگان مستمر نيز می‌تواند به تعيين اهداکننده با گروه خونی مناسب برای اين بيماران کمک ‌کننده باشد. کلمات کليدی : تالاسمی، PCR ، آنتی‌ژن‌های گروه‌ خونی Abstract Background and Objectives Blood typing by serologic methods after transfusion has limitations due to presence of donor red cells in recipients. Accurate determination of red blood cells (RBCs) antigens is very important in multitransfused patients including beta-thalassemics and sickle cell anemics. So, the aim of this study was to evaluate DNA- based methods as supplement to the hemagglutination technique to determine the red blood cell (RBC) antigen profile of multitransfused patients with beta- thalassemia. Materials and Methods DNA was extracted from peripheral blood of 20 apparently normal people and 44 patients including 35 with beta- thalassemia (out of whom 19 had clinical evidence of delayed hemolytic transfusion reaction) , 8 with thalassemia intermedia (out of whom 2 had hemolytic reaction), and one with sickle cell thalassemia. RHD/ RHC/ RHc/ RHE/ RHe/ JKA/ JKB/ FYA/ FYB/ KELL1/ KELL2 alleles were determined by PCR and were then compared with the hemagglutination method. Results Phenotype and genotype results were the same in all controls. The phenotypes and genotypes of 53 blood antigens of 26 patients were incompatible. Most of the discrepancies (19 cases) occurred in the Rh system, and fifteen in the Duffy and Kidd systems. Conclusions The results show that screening platelet concentrates for bacterial contamination is necessary for blood transfusion centers and hospital blood banks. Blood typing by serologic method was not accurate in this study but genotyping could determine true blood groups in multitransfused patients and help in selection of RBCs without alloimmunized antigens in future transfusion attempts. Specificity, sensitivity, positive and negative predictive values of hemagglutination method for RhD antigen had good values in comparison to the molecular method. This might be due to pre- transfusion determination of RhD for thalassemic patients so as to receive Rh- matched blood units. It seems pre-transfusion blood typing of Rh and Kell antigens, which are the cause of hemolytic reactions, in comparison to the molecular method could be cost effective. In addition, typing of Rh and Kell antigens in some regular blood donors could be helpdul for selecting antigen-negative RBCs for transfusion dependent patients � Key words : Thalassemia, Polymerase Chain Reaction, Blood group antigens تالاسمی، PCR ، آنتی‌ژن‌های گروه‌ خونی Thalassemia, Polymerase Chain Reaction, Blood group antigens 107 115 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-46-5&slc_lang=fa&sid=fa M. Shaiegan مژگان شايگان m.shaiegan@ibto.ir 910031947532846003386 Yes صندوق پستی: 1157-14665 Sh. Samiee شهرام سميعی 910031947532846003387 No A. Azarkeivan آزيتا آذرکيوان 910031947532846003388 No J. Daneils جف دانيلز 910031947532846003389 No P. Martin پيتر مارتين 910031947532846003390 No Z. Ataiee زهرا عطايی 910031947532846003391 No P. Lotfy پروين لطفی 910031947532846003392 No M. kavari مهناز کواری 910031947532846003393 No H. Lotfy حسين لطفی 910031947532846003394 No L. Kasraiean ليلا کسراييان 910031947532846003395 No

fa آگاهی، نگرش و عملکرد مراجعين به پايگاه‌های اهدای خون استان سيستان و بلوچستان در مورد HIV/AIDS و عوامل مرتبط با آن Knowledge, attitude and practice regarding blood donation among Sistan and Baloochestan province blood donors about HIV/AIDS اهدا خون Blood donation پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف انتقال ويروس ايدز از طريق خون و فرآورده‌های خونی هم چنان از مباحث مهم مراکز انتقال خون است. علی‌رغم ايجاد استانداردهای سختگيرانه و استفاده از آزمون‌های غربالگری با حساسيت زياد، هم چنان تزريق نامطمئن و انتقال خون آلوده در مراکز درمانی علت نگران‌کننده‌ای است. در اين مطالعه سعی شده تا با بررسی آگاهی، نگرش و رفتار داوطلبان اهدای خون در مورد راه‌های انتقال اين ويروس، مقدمه‌ای برای تعيين راهکارهای مداخله‌ای جهت ارتقاء سلامت ذخاير خونی فراهم شود. مواد وروش‌ها در مطالعه مقطعی انجام شده، 440 نفر از داوطلبين اهدای خون در استان سيستان و بلوچستان مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات از طريق پرسشنامه و توسط پزشکان آموزش ديده با مصاحبه حضوری جمع‌آوری گرديد. سپس وضعيت آگاهی و نگرش رتبه‌بندی شده و ارتباط آن‌ها با متغيرهای مختلف سنجيده شد. هم چنين وضعيت عملکرد در ارتباط با ميزان آگاهی و نوع نگرش فرد تفسير شد. داده‌های به دست آمده توسط نرم‌افزار 14 SPSS با روش‌های توصيفی و تحليلی و توسط‌ آزمون‌های کای‌دو، آناليز واريانس، Spearman's rho و Kruscal Wallis مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته‌ها در بين افراد مورد مطالعه، 55% آگاهی خوب، 5/29% آگاهی متوسط و 5/15% آگاهی ضعيف داشتند. هم چنين 1/17% نگرش مثبت، 9/56% نگرش خنثی و 9/25% نگرش منفی در مورد HIV/AIDS داشتند. بين ميزان آگاهی و نگرش اهداکنندگان خون در مورد HIV/AIDS و جنسيت، وضعيت تاهل، ميزان تحصيلات، شغل، نوع اهدای خون(داوطلب، فاميلی) و دفعات اهدای خون(بار اول، با سابقه، مستمر) از نظر آماری ارتباط بارزی وجود داشت. در بررسی عملکرد افراد بر اساس آزمون کای‌دو، ارتباط معنی‌داری بين انتخاب اهداکننده برای نحوه بررسی آزمايش HIV و وضعيت آگاهی و نگرش آن‌ها مشاهده نشد. نتيجه گيری بالا بودن نسبی سطح آگاهی در جامعه داوطلبين اهدای خون می‌تواند به طور عمده‌ای به اطلاعات اکتسابی اين افراد در طی مشاوره‌های متعدد برای اهدای خون، مربوط باشد و به همين دليل جذب اهداکنندگان مستمر و بعد از آن اهداکنندگان با سابقه در تامين سلامت ذخاير خونی گام مهمی می‌باشد. هم چنين اين نتايج به نوعی بر اهميت انجام مشاوره دقيق‌تر و آموزش اطلاعات لازم در مورد HIV/AIDS به داوطلبين اهدای خون تاکيد می‌کند. کلمات کليدی : آگاهی، نگرش، HIV ، اهداکنندگان خون Abstract Background and Objectives Transfusion transmitted HIV is an important issue in every transfusion center. Despite recent improvements in laboratory screening techniques and formulation of rigid standards for blood safety, the risk of HIVcontaminated blood products remains as a potential problem. This study was conducted to determine the knowledge, attitude and practice regarding blood donation among voluntary blood donors about HIV/AIDS. Materials and Methods This is a cross-sectional study in which data were collected through questionnaires.We studied knowledge, attitude and behavior of 440 voluntary blood donors about HIV/AIDS in Sistan and Balouchestan province. Voluntary blood donors' knowledge and attitude were evaluated and their correlation with different variables were compared. The data were analyzed with Chi-Square, ANOVA, Kruscal Wallis and Spearmans rho using SPSS 14. � Results Our results showed that the knowledge levels of 55% of voluntary blood donors about HIV/AIDS were good, 29.5% intermediate, and 15.5% poor. Seventy point one percent of population in the study had positive attitude,56.9% had neutral attitude and 25.9% negative attitude about HIV/AIDS. The correlation between sex, marriage status, educational status, job, type of donation ( voluntary or familial),times of donation ( first, repeated and regular repeated) with knowledge and attitude was statistically significant. Conclusions Relatively high level of knowledge about HIV/AIDS especially in regular repeated donors can be due to acquired information during consultation sessions. Therefore, repeated and regular repeated donors can help improve the blood safety.These findings also highlight the importance of more accurate consultation and the provision of necessary training on HIV/AIDS to voluntary blood donors. � Key words : Knowledge, Attitude, HIV, Blood donors آگاهی، نگرش، HIV ، اهداکنندگان خون Knowledge, Attitude, HIV, Blood donors 117 123 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-196&slc_lang=fa&sid=fa E. Sanei Moghadam اسماعيل صانعی مقدم 910031947532846003396 No N. Sargolzaie نرجس سرگلزايی n_sargol@yahoo.com 910031947532846003397 Yes صندوق پستی: 617-98135 Sh. Karami شهرام کرمی 910031947532846003398 No M. Shideh مهديه شيده 910031947532846003399 No S. Khosravi سهيلا خسروی 910031947532846003400 No M. Fadaie مرضيه فدايی 910031947532846003401 No Z. Nouri زهرا نوری 910031947532846003402 No P. Bozorgzadeh پريسا بزرگزاده 910031947532846003403 No Sh. Nezamdust شهناز نظام‌دوست 910031947532846003404 No M. Gholamrezaiee محسن غلامرضايی 910031947532846003405 No

fa ميزان خون مورد نياز طی عمل دبريدمان و پيوند پوست در بيماران مبتلا به سوختگی Necessary blood volume requirement during debridement and skin graft in burn patients طب انتقال خون Blood transfusion medicine پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف اغلب بيماران مبتلا به سوختگی در طی عمل جراحی دبريدمان و پيوند پوست، خون دريافت می‌کنند. اگرچه اين اقدام می‌تواند حيات‌بخش باشد اما با عوارض و خطراتی نيز همراه است. لذا جهت پيشگيری از آن‌ها می‌بايست مصرف خون را به حداقل رساند. در اين تحقيق سعی شده است تا حداقل خون مورد نياز در اين بيماران را بر اساس هموگلوبين قبل از عمل بيماران و درصد سوختگی آن‌ها برآورد نمود تا مصرف خون‌های غير ضروری حذف گردد. مواد وروش‌ها اين مطالعه به صورت آينده‌نگر در طی شش ماه بر روی کليه بيماران مبتلا به سوختگی که تحت عمل دبريدمان و پيوند پوست قرار گرفتند، انجام شد. اطلاعات دموگرافيک، درصد سوختگی، ميزان خون درخواست شده و هماتوکريت بيماران، قبل و بعد از عمل جراحی ثبت گرديد. يافته‌های کيفی با آزمون کای‌دو و همبستگی اطلاعات با آزمون رگرسيون بررسی شد. ضريب p کمتر از 05/0 معنی‌دار تلقی گرديد. يافته‌ها 110 بيمار با متوسط سنی 23 سال مورد بررسی قرار گرفتند که به طور متوسط 21 ± 33 درصد سوختگی داشتند. در کل 181 واحد خون برای بيماران ذخيره شد و 85 واحد آن مصرف گرديد. اما با در نظر گرفتن هماتوکريت 28% به عنوان معيار نياز به تزريق خون، تنها در 33 بيمار تجويز 54 واحد خون ضروری بوده است. ميزان نياز به تزريق خون با هماتوکريت قبل از عمل ارتباط معکوس(001/0 p= ) و با درصد سوختگی ارتباط مستقيم داشت(009/0 p= ). نتيجه گيری در بيماران مبتلا به سوختگی بر اساس ميزان هماتوکريت قبل از عمل و درصد سوختگی سطح بدن، می‌توان ميزان نياز به تزريق خون در طی عمل را برآورد نمود تا از ذخيره و مصرف غيرضروری خون اجتناب گردد. کلمات کليدی : سوختگی‌ها، انتقال خون، دبريدمان، پيوند پوست Abstract Background and Objectives Many of burn patients need to receive blood transfusion during debridement and skin grafting. Although it is vital, blood transfusion adverse effects and risks are not unlikely. Therefore, it is better to minimize blood transfusion. In this study, we have tired to estimate necessary blood volume requirement in proportion to preoperative patient hematocrite level and burn percentage that would eventually lower inappropriate blood use. Materials and Methods This prospective study was done on all patients undergoing debridement and grafting skin surgery through 6 months. Demographic data, burn percentage, reserved and transfused blood, preoperative and postoperative Hct level were recorded. Qualified data were analyzed with Chi - square and regression analysis (p-value<0.05). Results Mean age of all patients was 23 with burns affecting 33 ± 21% of total body surface area. For all patients 181 blood units were reserved and 85 were transfused. But if indication for transfusion was determined to be Hct ≥ 28%, blood requirement would be just 54 units for 33 patients. "Requirement of blood transfusion" had negative correlation with "preoperative Hct" (p = 0.001), and positive correlation with "burn percentage" (p = 0.009). Conclusions The blood volume requirement for debridement and skin graft surgery in burn patients can be estimated by "preoperative Hct level" and "burn percentage" this process can minimize unneccessary reserved and transfused blood units significantly. � Key words : Burns, Blood Transfusion, Debridement, Skin Transplantation سوختگی‌ها، انتقال خون، دبريدمان، پيوند پوست Burns, Blood Transfusion, Debridement, Skin Transplantation 125 130 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-197&slc_lang=fa&sid=fa S.A. Bameshki سيد عليرضا بامشکی 910031947532846003406 No M. Taghavi Gilani مهريار تقوی گيلانی mtg616@yahoo.com 910031947532846003407 Yes ميدان امام رضا(ع) ـ کدپستی: 9178156641 H. Tolou Hasanpour هاشم طلوع حسن‌پور 910031947532846003408 No F. Chitgar Rahimi فاطمه چيتگر رحيمی 910031947532846003409 No

fa معرفی شاخص مقايسه عملکرد آزمايشگاه‌های غربالگری تالاسمی شهرستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و بررسی مقايسه‌ای عملکرد آن‌ها Introduction of a new index to compare function of screening labs of thalassemia prevention program in Isfahan province هماتولوژي Hematology پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف هر چند برنامه کنترل و پيشگيری از بتا تالاسمی ماژور، يکی از موفق‌ترين برنامه‌های پيشگيری در عرصه ژنتيک می‌باشد ولی هنوز مواردی از بروز جديد تالاسمی ناشی از خطای آزمايشگاهی وجود دارد. با توجه به اين که در حال حاضر در دستورالعمل کشوری برنامه پيشگيری تالاسمی، شاخص و معيار مشخص و قابل محاسبه و تفسيری جهت ارزيابی و مقايسه عملکرد آزمايشگاه‌های غربالگری تالاسمی وجود ندارد، در اين مطالعه در صدد برآمديم تا ضمن مقايسه عملکرد آزمايشگاه‌های غربالگری شهرستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ابزاری با قابليت محاسبه و تفسير آسان در اختيار مديران و کارشناسان غير فنی شبکه‌ها و مراکز بهداشت شهرستان‌ها قرار دهيم. مواد وروش‌ها در اين مطالعه به روش مقطعی، اطلاعات مربوط به برنامه غربالگری داوطلبين ازدواج از 18 شهرستان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از ابتدای سال 1385 تا پايان سال 1387 جمع‌آوری و پس از ورود اطلاعات در نرم‌افزار Excel ، شاخص p (درصد مردان با اندکس‌های خونی پايين غربالگری شده در هر سه ماه) برای 19 آزمايشگاه غربالگری تالاسمی محاسبه گرديد و ميانگين و ضريب تغييرات آن در طول مدت مذکور به دست آمد. بر اساس نتايج آن، عملکرد آزمايشگاه‌های غربالگری تالاسمی مورد ارزيابی و مقايسه قرار گرفت. يافته‌ها در مجموع از 19 آزمايشگاه مورد مطالعه در مدت 36 ماه، کمترين درصد ضريب تغييرات مربوط به آزمايشگاه شهرستان مبارکه(4/10%) و سپس آزمايشگاه رفرانس استان(9/10%) و بيشترين آن مربوط به خور(3/76%) و سپس تيران و کرون(2/58%) بود. ميانگين شاخص p در کل مراکز مطالعه شده 14 درصد و در آزمايشگاه رفرانس 9/13 درصد محاسبه گرديد. بالاترين ميانگين در مبارکه(2/24%) و کمترين آن در خور (8/8%) به دست آمد. نتيجه گيری يافته‌های اين مطالعه نشان می‌دهد که شاخص p می‌تواند به منظور ارزيابی روند کلی کيفيت انجام غربالگری تالاسمی در هر آزمايشگاه، مورد توجه مسؤولين قرار گيرد. ضمناًَ با ملاحظه نتايج به دست آمده، عملکرد آزمايشگاه‌های غربالگری در برخی شهرستان‌ها با شرايط مطلوب فاصله داشته و به نظر می‌رسد استهلاک برخی دستگاه‌های شمارشگر سلولی و عدم کنترل کيفی مناسب آن‌ها می‌تواند دليل اصلی آن باشد. جايگزينی دستگاه‌های جديد و مورد تاييد آزمايشگاه مرجع سلامت و نيز تامين اعتبار لازم جهت خريد مقدار کافی و مناسب خون کنترل و توزيع آن در ميان مراکز غربالگری تالاسمی، هم زمان با آموزش مؤثر و مستمر نيروهای فنی شاغل در اين مراکز می‌تواند به بهبود قابل توجه صحت و اعتبار نتايج اين آزمايشگاه‌ها و در نتيجه ارتقاء برنامه پيشگيری و کنترل تالاسمی بيانجامد. کلمات کليدی : تالاسمی، غربالگری، ايران � Abstract Background and Objectives Although major beta-thalassemia prevention and control program is one of the most successful programs in genetics field, there are new cases of major beta-thalassemia due to laboratory errors. So the laboratory quality control (QC) is very important to diagnose carriers in preventive programs. At present, there is not a distinct and measurable index for function assessment and comparison in screening laboratories this urged us to create an objective, measurable and explicit index for health care givers. For this purpose, we compared the function of screening labs in districts of Isfahan Province. Materials and Methods In this cross-sectional study, we collected the data from "pre-marriage screening program" in 18 districts (19 screening labs) covered by Isfahan University of Medical Sciences from 2006 to 2008. The percentage rates of "screened males with low blood indexes" in every 3 months (P index) were assessed then, the average and coefficient variants in duration of 3 years were calculated with excel software. Based on these findings, "screening labs’ functions" were assessed and compared. Results The least "CVs of P index" within 19 labs were found to be in Mobarakeh laboratory (10.4%) and Provincial reference lab (10.9%), respectively. The highest CVs were found in Khour (76.3%) and Tiran and Karvan labs (58.2%), respectively. The P index average in all centers was 14% (13.9% in reference lab) with the highest being in Mobarakeh(24.2%) and the lowest in Khour(8.8%). Conclusions Whereas the number of marriage candidates in each screening lab is relatively stable, the centers with the highest CV value of P index are probably lower in function level as compared with the centers with the lowest CV value of P index (as in reference screening lab). CV of P index may be a good evidence for quality of "screening lab function" and should be evaluated annually. The screening labs with high CV of P index need more attention and evaluation. � Key words : Thalassemia, screening, Iran� تالاسمی، غربالگری، ايران Thalassemia, screening, Iran 131 139 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-192&slc_lang=fa&sid=fa M. Zeinalian مهرداد زينليان zeinalian_mehrdad@yahoo.com 910031947532846003348 Yes ميدان شهدا، خيابان ابن سينا، کدپستی 8148600000 A.R. Moafi عليرضا معافی 910031947532846003349 No R. Fadaie Nobari رضا فدايی نوبری 910031947532846003350 No K. Heidari کمال حيدری 910031947532846003351 No

fa ميزان و علت عدم مصرف خون‌های درخواست شده از بانک خون در اعمال جراحی الکتيو در بيمارستان حضرت رسول اکرم(ص) Determination of the ratio and causes of unused blood ordered from blood bank blood in elective surgery in Rasoul-e-Akram Hospital بانك خون Blood banking پژوهشي Research چکيد ه سابقه و هدف امروزه در بسياری از اعمال جراحی، به علت وجود احتمال خونريزی، رزرو خون انجام می‌شود که با توجه به محدوديت فرآورده‌های خونی، ميزان رزرو بايد تحت دستورالعمل استانداردی باشد تا از ذخيره بی‌مورد خون جلوگيری گردد. به همين دليل در اکثر مراکز درمانی از روش حداکثر ميزان رزرو خون لازم استفاده می‌شود. در اين مطالعه به بررسی ميزان و علت عدم مصرف خون‌های بانک درخواست شده در اعمال جراحی الکتيو بيمارستان حضرت رسول اکرم(ص) در تهران پرداخته شد. مواد وروش‌ها در مطالعه توصيفی انجام شده، فرم‌های پرسشنامه تهيه شده، در پرونده کليه کسانی که در طول سال 83 کانديد عمل جراحی الکتيو در اتاق عمل‌های بيمارستان حضرت رسول اکرم(ص) بودند گذاشته شد و توسط پزشک درخواست دهنده خون، فرم‌ها پس از ترخيص از اتاق عمل تکميل و در نهايت توسط منشی بخش‌ها، فرم‌های پر شده به کميته انتقال خون فرستاده ‌شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده‌ها به کمک روش‌های آمار توصيفی(درصد فراوانی) و نرم‌افزار 5/11 SPSS مورد تحليل قرار گرفت. يافته‌ها تعداد کل کيسه‌های خون رزرو شده جهت اعمال جراحی الکتيو در طول يک سال، 8385 کيسه بود که از اين تعداد 1460 کيسه خون(4/17 درصد)، تزريق شد. نسبت خون کراس‌مچ شده که تزريق شده بود، 12/3 محاسبه گرديد. بيشترين علت عدم مصرف خون‌های درخواست شده، تخمين اشتباه گروه‌های جراحی(6/44 درصد) بود. نتيجه گيری اين پژوهش نشان می‌دهد که رزرو خون بر اساس دستورالعمل مشخصی انجام نمی‌شود و نياز به کنترل کمی و کيفی در زمينه رزرو و مصرف خون در مراکز درمانی امری لازم می‌باشد. کلمات کليدی : گروه خون و کراس‌مچ، جراحی، بانک‌های خون Abstract Background and Objectives Blood reservation is done in many surgical operations because of the risk of bleeding. However, reservation should be based on a standard protocol so as to prevent blood loss. In this study, we deal with the ratio and causes of unused blood ordered from blood bank in elective surgeries in Rasoul-e-Akram hospital in Tehran. Materials and Methods In this descriptive study, a questionnaire was added to file records of patients who were candidates for elective surgery in Rasoul-e Akram Hospital during 2005. Questionnaires were filled out by the physicians who had ordered blood after patients' discharge these questionnaires were ultimately sent to blood transfusion committee. The collected data were then analyzed using descriptive statistic methods and SPSS version11.5. Results The total number of reserved blood bags for elective surgeries was 8385 in one year out of which 1460 (17/4%) were transfused. The ratio of transfused cross-matched blood was 3.12 the major reason for ordered blood not to be used was incorrect surgical team estimation (44.6%). Conclusions This study revealed that blood reservation is not performed based on any definite protocol and it is necessary to control the reservation and use of blood both qualitatively and quantitatively in medical centers. Key words: Blood Grouping and Cross matching, surgery, Blood Banks گروه خون و کراس‌مچ، جراحی، بانک‌های خون Blood Grouping and Cross matching, surgery, Blood Banks 141 146 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-193&slc_lang=fa&sid=fa B. Zaman بهروز زمان 910031947532846003352 No M. Radmehr محمد رادمهر 910031947532846003353 No A. Sahraian علی صحراييان Sahraian@sums.ac.ir 910031947532846003354 Yes ابتدای بلوار چمران، بيمارستان حافظ کدپستی: 7194634786 P. Sohrabi پدرام سهرابی 910031947532846003355 No

fa حجامت در گذر زمان Hijama through the passage of time طب انتقال خون Blood transfusion medicine پژوهشي Research چکيده حجامت به معنای بيرون کشيدن خون از بدن می‌باشد که با توجه به جايگاه اسرار آميز، حيات‌بخش و گاهاًَ معجزه‌آميز مايع خون در طول تاريخ تکاملی بشر، تمدن و علم، از اين مايع سرخ رنگ نشانگر زندگی و مرگ، به عنوان مشاهدات تشخيصی بالينی بيماری‌های خاص و درمان قطعی يا التيامی بيماران استفاده می‌شد. بر اساس مستندات موجود، حجامت يا بيرون کشيدن خون از بدن در اعتقادات و رسوم فرهنگی و مذهبی بعضی از اقوام حتی در رهانيدن بشر از دست اهريمن و يا نيروهای اهريمنی جايگاه ويژه‌ای داشته است. بر اساس اسناد قديمی موجود، گرفتن خون به عنوان عنصری حيات‌بخش و روشی درمانی در مصر و يونان باستان و روم به اشکال مختلف از جمله حجامت گسترش داشته است. از طرفی با توجه به پيشرفت علوم پزشکی به ويژه دانش طب و علوم انتقال خون، نقش درمانی و پيشگيرانه حجامت و يا ساير روش‌ها مانند آرتريوتومی و زالو درمانی کم رنگ‌تر گرديد، هر چند با توجه به پشتوانه سنتی، حجامت در بعضی از جوامع شرقی به ويژه کشورهای اسلامی هنوز به عنوان ابزاری در جهت حفظ سنت‌ها برای پيرايش روح، روان و درمان التيام بيماری‌ها به کار می‌رود. در مقابل با توجه به استانداردهای موجود در کشور ايران مبنی بر معافيت يک ساله کسانی که حجامت را انجام داده‌اند که منجر به معافيت موقت تعدادی از اهداکنندگان داوطلب اهدای خون در ايران گرديده است، نياز است تا ضمن آشنايی بيشتر با شکل‌گيری و تاريخچه حجامت و آگاهی دادن به دست‌اندرکاران و متوليان طب و علم انتقال خون، بيش از پيش با يکی از روش‌های سنتی و تاريخی درمانی چالش‌انگيز آشنا شد. کلمات کليدی : زالو درمانی، ونوسکشن، فلبوتومی، حجامت Abstract Blood-letting is defined to be the withdrawal of blood from a patient. Considering the mysterious, life-saving, and occassionally miraculous nature of blood during the evolving history of man, civilization, and science, this red liquid being the token of life and death throughout centuries was used as evidence for clinical diagnosis of special diseases or otherwise as definite and soothing treatment of patients. Based on the existing evidence, hijama or blood withdrawal in cultural and religious beliefs and customs of certain tribes has had even a special status in saving man from devil or evil forces. The accessible old documents show the expansion of blood drawing as a known life-saving element and treatment method in ancient Egypt, Greece, and Rome in different forms including hijama. However, the development of medical sciences, particularly transfusion medicine and blood transfusion sciences, the treatment and preventive role of hijama and other methods like arteriotomy and leech cupping started to get less prominence except for some eastern countries especially Islamic states where hijama is still employed to relieve soul and treat diseases as a tool of preserving traditions. In Iran, considering the available standards based on which potential blood donors with recent hijama experience are defered for one year, it is necessary to raise awareness of all those involved in the field of blood transfusion and the whole community about the history of hijama so as to see how we can better deal with this historical and traditional controversial topic. Key words : Leeching, Venesection, phlebotomy, Blood letting زالو درمانی، ونوسکشن، فلبوتومی، حجامت Leeching, Venesection, phlebotomy, Blood letting 147 158 http://www.bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-5-1&slc_lang=fa&sid=fa A. Gharehbaghian احمد قره‌باغيان gharehbaghian@ibto.ir 910031947532846003356 Yes صندوق پستی: 1157-14665 M. Mehran مهنوش مهران 910031947532846003357 No Gh. Karimi غريب کريمی 910031947532846003358 No V. Vafaiyan ويدا وفاييان 910031947532846003359 No M. Tabrizi Namini مهدی تبريزی نمينی 910031947532846003360 No